ప్రభాత ఉదయం, ఓస్లో: మానవ హక్కులు, అంతర్జాతీయ శాంతి స్థాపన కోసం అంకితభావంతో పోరాడిన దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన ప్రముఖ న్యాయమూర్తి నవనీతం 'నావి' పిళ్లైని 2026 సంవత్సరానికి గానూ నోబెల్ శాంతి పురస్కారం వరించింది. నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ శుక్రవారం ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా వెల్లడించింది. శాంతి పరిరక్షణలో ఆమె చేసిన సేవలను కమిటీ కొనియాడింది. ఈ ఏడాది సాహిత్యం, రసాయన శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం, వైద్య రంగాల తర్వాత ఐదవ నోబెల్ బహుమతిగా శాంతి బహుమతిని ప్రకటించారు. గత ఏడాది వెనిజుయేలా ప్రతిపక్ష నాయకురాలు మరియా కొరినా మచాడో ఈ పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం కింద 12 మిలియన్ల స్వీడిష్ క్రౌన్లు (సుమారు 1.2 మిలియన్ డాలర్లు) అందజేస్తారు. అవార్డులను స్థాపించిన స్వీడిష్ పారిశ్రామికవేత్త ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వర్ధంతి అయిన డిసెంబర్ 10వ తేదీన ఓస్లోలో ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేయనున్నారు.
జాక్షన్‌తో మొదలై అంతర్జాతీయ స్థాయికి ప్రస్థానం
దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో ఒక సాధారణ తమిళ మూలాలున్న భారతీయ కుటుంబంలో నవీ పిళ్లై జన్మించారు. ఆమె పూర్వీకులు శతాబ్దం క్రితం ఒప్పంద కూలీలుగా భారత్ నుంచి దక్షిణాఫ్రికాకు వలస వెళ్లారు. ఎన్నో ఆంక్షలు, పేదరికం మధ్య న్యాయ విద్యను అభ్యసించిన ఆమె నతాల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి న్యాయవాద పట్టా పొందారు. 1967లో నతాల్‌లో సొంతంగా లా ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించిన తొలి మహిళగా రికార్డు సృష్టించారు. నల్లజాతి ప్రజలపై వివక్ష చూపుతున్న వర్ణవివక్ష ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన నెల్సన్ మండేలా సహా పలువురు రాజకీయ కార్యకర్తలకు ఆమె ఉచితంగా న్యాయసహాయం అందించారు. ఆ సమయంలో తీవ్రమైన విమర్శలు, బెదిరింపులను ఎదుర్కొంటూనే ధైర్యంగా నిలబడ్డారు. హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్టర్స్, డాక్టరేట్ పట్టాలను అందుకున్న ఆమె, ఆ తర్వాత అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాలలో కీలక బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. రువాండా అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్ (ఐసీటీఆర్) న్యాయమూర్తిగా, అధ్యక్షురాలిగా సేవలు అందిస్తూ అత్యాచారాలను యుద్ధ నేరాలుగా గుర్తించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
లైంగిక హింసపై చారిత్రాత్మక తీర్పులు
అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాలలో లైంగిక హింస, సామూహిక అత్యాచారాలు కూడా జాతి విద్వేషాలు (జెనోసైడ్) కిందకే వస్తాయని నిరూపించడంలో ఆమె తీర్పులు అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు (ఐసీసీ) న్యాయమూర్తిగా, 2008 నుండి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా ఆమె సేవలు అందించారు. ఐరాస మానవ హక్కుల కార్యాలయం ప్రతినిధి షాబియా మంటూ స్పందిస్తూ, ఈ నిర్ణయం మానవ హక్కుల పట్ల మరింత అంకితభావాన్ని పెంచుతుందని పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో (ఐసీజే) మయన్మార్ దేశంపై కొనసాగుతున్న జాతి విద్వేషాల విచారణ కేసులోనూ ఆమె న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు.
నిరంతర పోరాటానికి దక్కిన గుర్తింపు
సమాజంలో అసమానతలను రూపుమాపడానికి, మహిళల హక్కులను కాపాడడానికి నావి పిళ్లై చేసిన కృషి ఇంజినీరింగ్, ఇతర రంగాల వలె సమాజాన్ని ఉన్నతస్థితికి చేర్చిందని మేధావులు అభిప్రాయపడ్డారు. ఆమె జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే, బాల్యం నుండి ఎదుర్కొన్న కష్టాలను అధిగమించి ప్రపంచ శాంతికి ప్రతీకగా నిలిచిన వైనం కనిపిస్తుంది. ఈ పురస్కారం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అణగారిన వర్గాల గళం మరింత గట్టిగా వినిపించడానికి అవకాశం ఏర్పడిందని నిపుణులు విశ్లేషించారు. శాంతి స్థాపనలో ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా వ్యవహరించాలని, భవిష్యత్తు తరాలకు సురక్షితమైన ప్రపంచాన్ని అందించడానికి ఈ అవార్డు స్ఫూర్తినిస్తుందని ప్రముఖ అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడ్డారు.