తెలంగాణలోని పుణ్యక్షేత్రాల్లో స్వయంభూ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఒక్కో క్షేత్రానికి ఒక్కో విశిష్టత.. ఒక్కో ఆలయానికి ఒక్కో స్థలపురాణం. అలాంటి మహిమాన్విత క్షేత్రాల్లో సూర్యాపేట జిల్లా మట్టపల్లి శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం ఒకటి. కృష్ణానది తీరాన కొలువైన ఈ క్షేత్రంలో యోగానంద లక్ష్మీనరసింహస్వామి స్వయంభువుగా వెలిశారని భక్తుల విశ్వాసం. పంచ నరసింహ క్షేత్రాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ఆలయానికి ప్రాచీన చరిత్ర, విశిష్టమైన స్థలపురాణం ఉన్నాయి. కృష్ణానది ఒడ్డున గుహలో స్వయంభువుగా వెలసిన నరసింహస్వామిని దర్శించుకోవడానికి నిత్యం భక్తులు తరలివస్తుంటారు. మరి ఈ స్వయంభూ నరసింహ క్షేత్రం ఎలా వెలుగులోకి వచ్చింది? మట్టపల్లి ఆలయానికి ఉన్న ప్రత్యేకతలేంటి? తెలుసుకుందాం.
మహిమాన్విత పంచ నరసింహ క్షేత్రాల్లో ఒకటి
మట్టపల్లి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి ఆలయం సూర్యాపేట జిల్లా, మఠంపల్లి మండలం, మట్టపల్లి గ్రామంలో ఉంది. స్వయంభువుగా వెలసిన యోగానంద లక్ష్మీనరసింహస్వామి కొలువైన ఈ క్షేత్రం శతాబ్దాలుగా భక్తుల ఆరాధనా కేంద్రంగా విరాజిల్లుతోంది. కృష్ణానది తీరాన కొలువైన ఐదు మహిమాన్విత పంచ నరసింహ క్షేత్రాల్లో మట్టపల్లి ఒకటి. మట్టపల్లి, వాడపల్లి, వేదాద్రి, మంగళగిరి, కేతవరం క్షేత్రాలను కలిపి పంచ నరసింహ క్షేత్రాలుగా పరిగణిస్తారు. ఈ ఐదు క్షేత్రాలను ఒక్కరోజులో (లేదా ఒకే యాత్రలో) దర్శించుకోవడం అత్యంత పుణ్యఫలదాయకమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
‘యమమోహిత క్షేత్రం’!
మట్టపల్లి నరసింహస్వామి క్షేత్రానికి ‘యమమోహిత క్షేత్రం’ అనే మరో పేరుంది. స్థలపురాణం ప్రకారం యమధర్మరాజు స్వయంగా ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శించి, నరసింహస్వామిని సేవించి ప్రదక్షిణలు చేశాడని చెబుతారు. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి ఈ ప్రత్యేకమైన పేరు వచ్చిందని భక్తుల విశ్వాసం. యముడే స్వామివారిని ఆరాధించిన క్షేత్రంగా భావించడంతో మట్టపల్లికి మరింత ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.
ఇక్కడ 32 ప్రదక్షిణలు చేయడం కూడా ప్రత్యేక ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. తమ కోరికను స్వామివారికి నివేదించుకుని 32 ప్రదక్షిణలు చేస్తే విఘ్నాలు తొలగి, కోరుకున్న కార్యాలు నెరవేరుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ముఖ్యంగా సంతానం, ఉద్యోగం, కుటుంబ సమస్యల పరిష్కారం వంటి కోరికలతో భక్తులు ఈ ప్రదక్షిణలను భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరిస్తుంటారు.
స్వామి కలలో కనిపించాడు.. !
స్థలపురాణం ప్రకారం.. పూర్వం కృష్ణానది ఆవలి ఒడ్డున ఉన్న తంగెడ ప్రాంతాన్ని అనుముల మాచిరెడ్డి అనే రాజు పరిపాలించేవాడు. ఒకరోజు ఆయనకు స్వామివారు కలలో దర్శనమిచ్చి, కృష్ణానది తీరంలోని అరణ్యంలో ఓ గుహలో తాను స్వయంభువుగా వెలసి ఉన్నానని తెలియజేశారట. మరుసటి రోజే రాజు తన పరివారంతో అడవిలోని గుహలన్నింటినీ వెతికినా స్వామివారి జాడ కనిపించలేదు.
స్వామిని కనుగొనలేక నిరాశ చెందిన మాచిరెడ్డి ఓ చెట్టుకింద విశ్రాంతి తీసుకుంటుండగా.. మరోసారి ఆయనకు స్వప్నంలో నరసింహుడు కనిపించాడట. సమీపంలోని ఆరె చెట్టుపై కనిపించే గరుడపక్షి తన జాడను చూపిస్తుందని స్వామి సూచించారట. ఆ సంకేతాన్ని అనుసరించిన రాజు గరుడపక్షి వాలిన ప్రాంతంలో పొదలను తొలగించి చూడగా ఓ గుహ కనిపించిందని స్థలపురాణం చెబుతోంది.
గుహలోకి వెళ్లి పరిశీలించగా.. దక్షిణావర్త శంఖంతో కూడిన శిలపై నరసింహస్వామి దివ్యరూపం దర్శనమిచ్చిందట. స్వామి స్వయంభువుగా వెలసిన ఆ గుహను వెలుగులోకి తీసుకొచ్చిన మాచిరెడ్డి అక్కడ పూజలు నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు చేసి, భక్తులకు దర్శనభాగ్యం కల్పించాడనేది స్థలపురాణ కథనం.
ఆరెపత్రితో పూజలు చేసే అరుదైన క్షేత్రం!
స్వయంభువుగా వెలసిన మట్టపల్లి నరసింహస్వామి రాజ్యలక్ష్మి, చెంచులక్ష్మి సమేతంగా భక్తులకు దర్శనమిస్తాడని క్షేత్ర విశ్వాసం. ఈ ఆలయానికి మరో ప్రత్యేకత ఉంది. సాధారణంగా విష్ణుమూర్తికి తులసి దళాలతో పూజలు చేయడం ఆనవాయితీ కాగా.. మట్టపల్లి నరసింహస్వామికి మాత్రం ఆరెపత్రితో నిత్యార్చనలు నిర్వహించడం ఇక్కడి ప్రత్యేక సంప్రదాయం.
స్వామివారి గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న ముఖమండపంలో గరుడాళ్వారుతో పాటు ఆంజనేయస్వామి కూడా కొలువై ఉంటారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో గోదాదేవి, విఖనసాచార్యుల సన్నిధులతో పాటు అద్దాల మందిరం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. గుహలో స్వయంభువుగా వెలసిన నరసింహుడిని దర్శించుకునే అవకాశం, ప్రాచీన సంప్రదాయాలు, ప్రత్యేక ఆచారాలతో మట్టపల్లి క్షేత్రం భక్తులకు విశేష ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని అందిస్తుంది.
కృష్ణలో స్నానం.. 32 ప్రదక్షిణలు.. ఈ ఆచారం ప్రత్యేకం!
మట్టపల్లి క్షేత్రానికి వచ్చే భక్తుల్లో కృష్ణానదిలో స్నానం చేసి స్వామివారికి 32 ప్రదక్షిణలు చేయడం ఒక ప్రత్యేక ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. సంపూర్ణ విశ్వాసంతో తమ కోరికను స్వామివారికి నివేదించుకుని, నదిలో మూడుసార్లు స్నానం చేసి, తడి వస్త్రాలతో ధ్వజస్తంభం నుంచి ఆంజనేయస్వామి సన్నిధి చుట్టూ 32 ప్రదక్షిణలు చేసి అనంతరం నరసింహస్వామిని దర్శించుకుంటారని క్షేత్ర సంప్రదాయాన్ని వివరించే కథనాలు చెబుతున్నాయి.
కోరిక నెరవేరిన తర్వాత మళ్లీ క్షేత్రానికి వచ్చి 32 ప్రదక్షిణలు చేయడం కూడా ఇక్కడి విశ్వాసంలో భాగంగా చెబుతారు. నరసింహ అనుష్టుప్ మంత్రంలో 32 అక్షరాలు ఉంటాయి. అందుకే 32 ప్రదక్షిణలు చేయడం ద్వారా మంత్రజప ఫలం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. సంతానప్రాప్తి, ఉద్యోగం, కుటుంబ సమస్యల పరిష్కారం వంటి కోరికలతో భక్తులు ఈ ఆచారాన్ని పాటిస్తుంటారని స్థానిక విశ్వాసం. ముఖ్యంగా వరుసగా 11 రోజుల పాటు కృష్ణానదిలో స్నానం చేసి, 32 ప్రదక్షిణలు చేసే ఆచారం గురించి కూడా క్షేత్ర కథనాల్లో ప్రస్తావన ఉంది. ఆ విశ్వాసంతోనే మట్టపల్లికి వచ్చే భక్తులు కృష్ణానదిలో పుణ్యస్నానం చేసి, నరసింహస్వామిని దర్శించుకుని తమ మొక్కులు చెల్లించుకుంటుంటారు.
నిత్యకల్యాణం నుంచి గరుడసేవ వరకు..
మట్టపల్లి నరసింహస్వామి ఆలయంలో నిత్యపూజలతో పాటు ఏడాది పొడవునా పలు ప్రత్యేక ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. పవిత్రోత్సవాలు, అధ్యయనోత్సవాలు, బ్రహ్మోత్సవాలు ఆలయ సంప్రదాయాల్లో ముఖ్యమైనవి. నిత్యకల్యాణంతో పాటు స్వామివారి జన్మనక్షత్రమైన స్వాతీ నక్షత్రం రోజున ప్రత్యేక పూజలు, గరుడసేవ నిర్వహిస్తారు. ఈ వేడుకలను వీక్షించేందుకు భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తుంటారు.
మరో విశేషం ఏమిటంటే.. ఏడాదిలో రెండుసార్లు స్వామివారి మాలధారణ చేసి మండల దీక్ష చేపట్టే భక్తులు ఇక్కడ ఇరుముడి సమర్పించడం. నరసింహస్వామిని భక్తిశ్రద్ధలతో కొలుస్తూ దీక్షను పూర్తి చేసే భక్తులకు మట్టపల్లి క్షేత్రం ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకమైన ప్రదేశంగా నిలుస్తోంది.
రామలింగేశ్వరుడి సన్నిధి.. మరో విశేషం!
మట్టపల్లి నరసింహస్వామి ఆలయానికి సమీపంలోనే శ్రీ పార్వతీ సమేత రామలింగేశ్వరస్వామి ఆలయం కూడా ఉంది. ఇక్కడ పరమేశ్వరుడు రామలింగేశ్వరుడిగా భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. మట్టపల్లి క్షేత్రానికి వచ్చే భక్తులు నరసింహస్వామిని దర్శించుకున్న అనంతరం శివాలయానికి వెళ్లి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలో ఈ ఆలయానికి భక్తుల రాక మరింత పెరుగుతుంది. కృష్ణానదిలో పుణ్యస్నానం ఆచరించిన అనంతరం రామలింగేశ్వరస్వామిని దర్శించుకుని దీపారాధనలు, ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. దీంతో మట్టపల్లి క్షేత్రంలో నరసింహస్వామి, రామలింగేశ్వరస్వామి దర్శనం ఒకే యాత్రలో పూర్తవుతుంది.