వాషింగ్టన్: శని గ్రహానికి ఉండే సహజ ఉపగ్రహమైన హెలెన్‌పై ఆసక్తికరమైన భౌగోళిక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నట్లు అంతరిక్ష పరిశోధనలో వెల్లడైంది. కాసినీ వ్యోమనౌక పిక్సెల్‌కు 24 మీటర్ల స్పష్టతతో పంపిన హై-రెజల్యూషన్ చిత్రాలను విశ్లేషించిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు కీలక అంశాలను గుర్తించారు. ఉపగ్రహ ఉపరితలంపై 2 మొదలుకుని 10 కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో భారీ పల్లపు ప్రాంతాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. వీటి లోపలి వాలు 12 డిగ్రీలకు మించకుండా ఉండటంతో, ఇవి కాలక్రమేణా రూపుమారిన పురాతన ఉల్కాపాత బిలాల అవశేషాలని నిర్ధారించారు.
భారీ గీతలు.. చురుకైన మార్పులు
హెలెన్‌లోని లోయల వాలులపై కిలోమీటర్ల పొడవైన ఎత్తైన గీతల వంటి నిర్మాణాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. డిజిటల్ ఎలివేషన్ నమూనాల ప్రకారం ఈ గీతలు 50 నుంచి 100 మీటర్ల ఎత్తుతో దర్శనమిస్తున్నాయి. ఉపరితల పదార్థాల భారీ ప్రవాహం, కోత ప్రక్రియల కారణంగానే ఇవి ఏర్పడి ఉంటాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఉపగ్రహంపై ప్రస్తుతం కూడా చురుకైన భౌగోళిక ప్రక్రియలు కొనసాగుతున్నాయని చెప్పడానికి ఈ ఆనవాళ్లే నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.
రెండు భిన్నమైన ముఖచిత్రాలు
ఉపగ్రహ ఉపరితలంపై 70కి పైగా ఉల్కాపాత బిలాలు నమోదయ్యాయి. హెలెన్ రెండు వైపులా భిన్నమైన దృశ్యరూపం కలిగి ఉండటం శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యపరుస్తోంది. ఒకవైపు నునుపుగా కనిపించే ఉపరితలం ఉంటే, ప్రయాణ దిశకు వెనుక ఉండే భాగంలో పది రెట్లు అధికంగా బిలాలు కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. ఈ వ్యత్యాసం ఉపగ్రహ చరిత్ర, సౌర కుటుంబ పరిణామ క్రమాన్ని శోధించడానికి ఉపయోగపడుతుందని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు.