ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ చరిత్రలో 2004 సాధారణ ఎన్నికలు ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిగా మిగిలిపోయాయి. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఐటీ ఇమేజ్తో వెలిగిపోతూ, నవ నిర్మాణానికి బ్రాండ్ అంబాసిడర్గా పేరొందిన తొమ్మిదేళ్ల నారా చంద్రబాబునాయుడి పాలనకు ఈ ఎన్నికలు స్వస్తి పలికాయి. మరోవైపు, సుదీర్ఘకాలం అధికారానికి దూరమై నిరాశలో ఉన్న కాంగ్రెస్ పార్టీకి పాదయాత్ర రూపంలో డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి ఊపిరిపోసి విజయతీరాలకు చేర్చారు. వేసవి భానుడి భగభగలను తట్టుకుంటూ వైఎస్ఆర్ చేపట్టిన చారిత్రాత్మక 'ప్రజా ప్రస్థానం' పాదయాత్ర ప్రజల గుండెల్లో ఆయనకు చెరగని ముద్ర వేసింది. మరోవైపు వామపక్షాలు, టీఆర్ఎస్లతో కాంగ్రెస్ కుదుర్చుకున్న మాస్టర్ ప్లాన్ వ్యూహం ప్రత్యర్థుల ఓట్ల పునాదులను కదిలించింది. ఒకవైపు వైఎస్ఆర్ ప్రజాకర్షణ, మరోవైపు సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ రూపొందించిన మేనిఫెస్టో కాంగ్రెస్ను అధికార పీఠంపై కూర్చోబెట్టాయి. అదే సమయంలో చంద్రబాబు నాయుడి విజయావకాశాలను దెబ్బతీసిన గ్రామీణ అసంతుప్తి, కరవు పరిస్థితులు, ప్రభుత్వ వ్యతిరేక పవనాలు టీడీపీని ఓటమి వైపు నడిపాయి.
2004లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో మొత్తం 294 అసెంబ్లీ స్థానాలకు ఎన్నికలు జరిగాయి. ఇందులో కాంగ్రెస్ పార్టీ 185 సీట్లు గెలుచుకుని అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. తెలుగుదేశం పార్టీ 47, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టీఆర్ఎస్) 26, సీపీఎం 9, సీపీఐ 6, ఎంఐఎం 4, బీజేపీ 2 సీట్లు సాధించాయి. బీఎస్పీ, సమాజ్వాదీ పార్టీ చెరో ఒక సీటు గెలుచుకోగా, మిగిలిన 13 స్థానాలు ఇతర పార్టీలు, స్వతంత్రుల ఖాతాలోకి వెళ్లాయి. కాంగ్రెస్–టీఆర్ఎస్–వామపక్షాల కూటమి కలిపి 226 సీట్లు సాధించి స్పష్టమైన ఆధిక్యంతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
ఉచిత విద్యుత్ ఫైల్ పై తొలి సంతకం
2004 ఎన్నికలు కేవలం ఒక ప్రభుత్వ మార్పిడి మాత్రమే కాదు. అవి పరిపాలనా ప్రాధాన్యతలలో వచ్చిన విప్లవాత్మక మార్పునకు సంకేతం. 2004 మే 14న ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన వెంటనే వైఎస్ఆర్ వ్యవసాయానికి ఉచిత విద్యుత్ ఫైలుపై తొలి సంతకం చేసి తన మాటల విశ్వసనీయతను చాటుకున్నారు. ప్రజా సమస్యల ఆధారంగా సాగిన వైఎస్ఆర్ పాదయాత్ర, శాస్త్రీయంగా కుదిరిన పొత్తుల వ్యూహం కాంగ్రెస్కు అపూర్వ విజయాన్ని అందించి, ఉమ్మడి ఏపీలో వైఎస్ఆర్ యుగానికి నాంది పలికాయి.
'ప్రజా ప్రస్థానం' కాంగ్రెస్ రాతను మార్చిన చారిత్రాత్మక పాదయాత్ర
2003లో వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి చేపట్టిన పాదయాత్ర కాంగ్రెస్ ఎన్నికల వ్యూహానికి కీలక ఆయుధంగా మారింది. 2003 ఏప్రిల్ 9న రంగారెడ్డి జిల్లా చేవెళ్ల నుంచి ప్రారంభమైన వైఎస్ఆర్ 'ప్రజా ప్రస్థానం' పాదయాత్ర ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ తీరుతెన్నులనే మార్చివేసింది. వేసవి తీవ్రతను సైతం లెక్కచేయకుండా 68 రోజుల పాటు, 1,475 కిలోమీటర్ల మేర సాగిన ఈ సుదీర్ఘ యాత్ర శ్రీకాకుళం జిల్లా ఇచ్చాపురంలో ముగిసింది. అంతవరకు ఐటీ, హైటెక్ సిటీ, విజన్-2020 చుట్టూ తిరుగుతున్న రాష్ట్ర రాజకీయ దృష్టిని వైఎస్ఆర్ తన పాదయాత్ర ద్వారా పల్లెల వైపు, రైతాంగం వైపు మళ్లించారు. సైబరాబాద్ అభివృద్ధి మాత్రమే కాదు.. గ్రామీణ ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిస్థితి ఏమిటి? అనే ప్రశ్నను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. వరుస కరవులతో అప్పులపాలై విలపిస్తున్న రైతులను, చేనేత కార్మికులను నేరుగా పరామర్శించి కొండంత అభయాన్ని ఇచ్చారు.
పాదయాత్రలో ప్రజలు అనుభవిస్తున్న కష్టాల ఆధారంగానే వైఎస్ఆర్ తన ఎన్నికల హామీలను రూపొందించారు. వ్యవసాయానికి ఉచిత విద్యుత్, ఆరోగ్యశ్రీ, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, జలయజ్ఞం ప్రాజెక్టుల వంటి సంక్షేమ పథకాల ఆలోచనలు ఈ యాత్రలోనే ప్రాణం పోసుకున్నాయి. నిరంతరం ప్రజల్లోనే ఉంటూ వారి సమస్యలను విన్న వైఎస్ఆర్, ప్రజలకు ఒక ఆపద్బాంధవుడిగా కనిపించడమే కాకుండా కాంగ్రెస్ పార్టీకి తిరుగులేని విశ్వసనీయతను తెచ్చిపెట్టారు.
కాంగ్రెస్ పార్టీలో పునరుజ్జీవం.. వైఎస్ఆర్ ఐక్య నాయకత్వం
కాంగ్రెస్ అంటేనే నిత్యం వర్గపోరుకు నిలయం అనే ముద్ర ఉండేది. కానీ 2004 నాటికి పరిస్థితి పూర్తిగా మారింది. 2004 ఎన్నికలకు ముందు కాంగ్రెస్ పార్టీలో నెలకొన్న అంతర్గత విభేదాలను వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి తన నాయకత్వంతో క్రమంగా చక్కదిద్దారు. వర్గ విభేదాలతో బలహీనపడిన పార్టీకి ఆయన రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఒకే నాయకత్వాన్ని అందించడంతో పాటు, సీనియర్ నేతలు, యువ నాయకులు, క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తలను ఎన్నికల పోరాటానికి సమన్వయం చేశారు. వైఎస్ఆర్ తన సుదీర్ఘ పాదయాత్ర, ప్రజాదరణ ద్వారా పార్టీపై పూర్తి పట్టు సాధించారు. దీంతో కాంగ్రెస్ సంప్రదాయ ఓటు బ్యాంకుకు తోడు రైతులు, పేదలు, గ్రామీణ వర్గాల్లోనూ పార్టీకి మద్దతు పెరిగింది. జాతీయ స్థాయిలో సోనియా గాంధీ నాయకత్వం, రాష్ట్రంలో వైఎస్ఆర్ తిరుగులేని ఇమేజ్ కలసి పార్టీ శ్రేణుల్లో అపూర్వమైన క్రమశిక్షణను, ఉత్సాహాన్ని నింపాయి. అభ్యర్థుల ఎంపికలోనూ, ప్రచార వ్యూహాల్లోనూ వైఎస్ఆర్ చూపిన చొరవ పార్టీ శ్రేణులను ఒకే తాటిపైకి తెచ్చి తిరుగులేని విజయానికి పునాది వేసింది.
పొత్తుల వ్యూహంతో బరిలోకి
2004 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ చేసిన అత్యంత కీలక రాజకీయ ప్రయోగం పొత్తులు. టీఆర్ఎస్తో పాటు సీపీఐ, సీపీఎంలతో కలిసి కాంగ్రెస్ ఎన్నికలను ఎదుర్కొంది. ఇది సాధారణ సీట్ల సర్దుబాటు మాత్రమే కాదు.. అప్పటి రాజకీయ పరిస్థితుల్లో టీడీపీ వ్యతిరేక ఓటును విభజించకుండా ఒకే కూటమి కిందకు తీసుకురావాలనే వ్యూహం. ఎన్నికల ఫలితాలు చూస్తే ఈ వ్యూహం ఎంతవరకు పనిచేసిందో స్పష్టమవుతుంది. కాంగ్రెస్ 185, టీఆర్ఎస్ 26, సీపీఎం 9, సీపీఐ 6 స్థానాలు గెలుచుకోవడంతో కూటమి మొత్తం 226 స్థానాలకు చేరింది.
టీఆర్ఎస్తో పొత్తు.. తెలంగాణ ఓటు సమీకరణంలో కీలక మలుపు
2001లో కాంగ్రెస్ నుంచి విడిపోయి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఏర్పాటు చేసిన కేసీఆర్ 2004 నాటికి తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనను ప్రధాన రాజకీయ అంశంగా మార్చారు. కాంగ్రెస్తో టీఆర్ఎస్ పొత్తు తెలంగాణ ప్రాంతంలో కొత్త రాజకీయ సమీకరణానికి దారితీసింది. ప్రత్యేక తెలంగాణ కోరుతున్న ఓటర్లలో ఒక వర్గాన్ని కాంగ్రెస్ కూటమి వైపు తీసుకురావడంలో ఇది ఉపయోగపడింది. అదే సమయంలో టీఆర్ఎస్కు కాంగ్రెస్తో పొత్తు ద్వారా తెలంగాణలో విస్తృత రాజకీయ వేదిక లభించింది. 2004 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ 54 స్థానాల్లో పోటీ చేసి 26 గెలుచుకుంది.
వామపక్షాల మద్దతు.. గ్రామీణ వ్యతిరేకతకు రాజకీయ రూపం
సీపీఐ, సీపీఎంలతో పొత్తు కూడా కాంగ్రెస్ విజయానికి కీలకమైన మరో అంశం. విద్యుత్ ఛార్జీలు, రైతు సమస్యలు, ప్రైవేటీకరణ, ఆర్థిక సంస్కరణలపై వామపక్షాలు ఇప్పటికే చంద్రబాబు ప్రభుత్వాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అందువల్ల కాంగ్రెస్తో పొత్తు ద్వారా ఆ ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఓటు మరింత సమన్వయంగా మారింది. ఫలితంగా సీపీఎం 9, సీపీఐ 6 స్థానాలు గెలుచుకోవడమే కాకుండా.. వాటి సంస్థాగత ప్రభావం కాంగ్రెస్ కూటమికి అనేక నియోజకవర్గాల్లో ఎన్నికల ప్రయోజనాన్ని అందించింది.
కాంగ్రెస్ వ్యూహం.. ఒక్క సమస్యపై కాదు
కాంగ్రెస్ ప్రచారాన్ని ఒకే అంశానికి పరిమితం చేయలేదు. రైతు సమస్యలు, ఉచిత విద్యుత్ హామీ, పేదల సంక్షేమం, విద్యుత్ ఛార్జీలు, కరువు, తెలంగాణ వంటి అనేక అంశాలను ఒకే రాజకీయ కథనంలో కలిపారు. దీనికి టీఆర్ఎస్, వామపక్షాల మద్దతు జత కావడంతో కూటమి సామాజిక, ప్రాంతీయ పరిధి మరింత విస్తరించింది. అందువల్ల టీడీపీకి వ్యతిరేకంగా ఉన్న వివిధ వర్గాలకు కాంగ్రెస్ కూటమి ఒక సామూహిక రాజకీయ వేదికగా కనిపించింది.
ఫలితాల్లో కనిపించిన భారీ రాజకీయ తేడా
2004లో కాంగ్రెస్ 234 స్థానాల్లో పోటీ చేసి 185 గెలిచింది. టీడీపీ 267 స్థానాల్లో పోటీ చేసి కేవలం 47 స్థానాలు మాత్రమే సాధించింది. కాంగ్రెస్కు 38.56 శాతం ఓట్లు రాగా, టీడీపీకి 37.59 శాతం ఓట్లు వచ్చాయి. అంటే రెండు పార్టీల ఓట్ల శాతంలో తేడా పెద్దగా లేదు. కానీ సీట్లలో మాత్రం కాంగ్రెస్ టీడీపీ కంటే 138 స్థానాలు ఎక్కువ గెలుచుకుంది. ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే.. కాంగ్రెస్ కూటమిలోని టీఆర్ఎస్, సీపీఎం, సీపీఐలను కలిపితే కూటమికి 226 స్థానాలు వచ్చాయి. టీడీపీ–బీజేపీ కూటమి మాత్రం 49 స్థానాలకే పరిమితమైంది. 1999లో టీడీపీ–బీజేపీ కూటమి 192 స్థానాలు గెలిచిన పరిస్థితి నుంచి కేవలం ఐదేళ్లలో 49కి పడిపోవడం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఎంత భారీ మార్పు జరిగిందో చూపిస్తుంది.
లోక్సభలోనూ అదే తీర్పు
అసెంబ్లీ ఫలితాల ప్రభావం లోక్సభ ఎన్నికల్లోనూ స్పష్టంగా కనిపించింది. 42 లోక్సభ స్థానాల్లో కాంగ్రెస్ 29 గెలిచింది. టీఆర్ఎస్ 5, సీపీఐ 1, సీపీఎం 1 గెలిచాయి. టీడీపీ కేవలం 5 స్థానాలకు పరిమితమైంది. 1999లో టీడీపీ–బీజేపీ కలిసి 36 లోక్సభ స్థానాలు గెలిచిన రాష్ట్రంలో.. 2004లో టీడీపీ 5 స్థానాలను గెలుచుకుంటే బీజేపీ ఒక్క స్థానం కూడా గెలవలేకపోయింది. ఇది ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత తీవ్రతను తెలియజేసింది.
1999లో భారీ విజయం.. 2004లో భారీ ఓటమి
1999 ఎన్నికల్లో టీడీపీ–బీజేపీ కూటమి 294 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 192 స్థానాలను కైవసం చేసుకుంది. చంద్రబాబు పాలనకు ప్రధానంగా అభివృద్ధి, ఐటీ, సంస్కరణలు, హైదరాబాద్ ఆధునికీకరణ వంటి అంశాలు గుర్తింపుగా నిలిచాయి. కానీ 2004 నాటికి రాజకీయ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఐదేళ్ల పాలన తర్వాత ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకత పెరగడంతోపాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రైతులు, వ్యవసాయం, విద్యుత్, కరువు వంటి సమస్యలు ప్రధాన ఎన్నికల అంశాలుగా మారాయి. ఈ పరిస్థితిని వైఎస్ఆర్ నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ సమర్థంగా ఉపయోగించుకుంది. 2004లో టీడీపీ కేవలం 47 స్థానాలకే పరిమితమవడం, 1999తో పోలిస్తే ఏకంగా 133 స్థానాలు కోల్పోవడం ఈ మార్పు తీవ్రతను చూపించింది.
విద్యుత్ ఛార్జీలు.. చంద్రబాబుకు ప్రతికూలంగా మారిన అంశం
చంద్రబాబు ప్రభుత్వ ఆర్థిక సంస్కరణల్లో విద్యుత్ రంగ సంస్కరణలు ఒక ముఖ్యమైన భాగం. అయితే విద్యుత్ ఛార్జీల పెంపు రైతులు, వామపక్షాలు, ప్రతిపక్ష పార్టీల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. 2000 బషీర్బాగ్ కాల్పుల ఘటన ఈ వ్యతిరేకతకు ప్రతీకగా మారింది. 2004 ఎన్నికల నాటికి విద్యుత్ సమస్య కేవలం ఒక విధాన అంశంగా కాకుండా.. చంద్రబాబు ప్రభుత్వంపై ప్రజల్లో ఉన్న అసంతృప్తికి ప్రతీకగా మారింది. వామపక్షాలు ఈ అంశాన్ని విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడంతో కాంగ్రెస్కు కూడా రాజకీయంగా ప్రయోజనం కలిగింది.
చంద్రబాబు ఓటమికి కరువు.. రైతు సంక్షోభం మరో కారణం
2004 నాటికి రాష్ట్రంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో కరువు, వ్యవసాయ సంక్షోభం తీవ్రంగా కనిపించింది. రైతుల సమస్యలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి వలసలు, వ్యవసాయ ఆదాయంపై ఒత్తిడి వంటి అంశాలు ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకతను పెంచాయి. చంద్రబాబు ప్రభుత్వం ఐటీ, పరిశ్రమలు, పెట్టుబడులు, పట్టణ మౌలిక వసతులపై దృష్టి పెట్టినప్పటికీ.. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని పేదలు తమ సమస్యలకు ప్రభుత్వం తగినంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం లేదనే భావనకు లోనయ్యారు. ఇది కూడా టీడీపీ ఓటమికి కారణంగా మారింది.
‘సీఈఓ సీఎం’ ఇమేజ్.. చేటు చేసిందా?
1999లో చంద్రబాబు బలంగా నిర్మించుకున్న “సీఈఓ తరహా ముఖ్యమంత్రి” ఇమేజ్ పట్టణ మధ్యతరగతిలో ఆదరణ పొందింది. కానీ అదే ఇమేజ్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అంతగా పనిచేయలేదు. ప్రభుత్వాన్ని సమర్థంగా నడపడం, పెట్టుబడులు తీసుకురావడం, ఐటీ రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడం వంటి అంశాలు అభివృద్ధికి సంకేతాలుగా కనిపించినప్పటికీ.. రైతుకు నీరు, విద్యుత్, పంటకు ధర, ఉపాధి వంటి తక్షణ సమస్యలు మరింత ముఖ్యమైనవి. ఈ రెండు దృక్పథాల మధ్య ఏర్పడిన అంతరాన్ని వైఎస్ఆర్ తన పాదయాత్ర ద్వారా రాజకీయంగా ఉపయోగించుకున్నారు.
ముందస్తు ఎన్నికలు.. ఆశించిన ఫలితం రాలేదు
2003 అక్టోబర్లో అలిపిరి వద్ద నక్సలైట్ల క్లేమోర్ మైన్ దాడి నుంచి చంద్రబాబు సురక్షితంగా బయటపడ్డారు. ఆ సానుభూతి పవనాలు, వాజ్పేయి జాతీయ ప్రజాదరణ కలసి తమను గెలిపిస్తాయని భావించి చంద్రబాబు ప్రభుత్వం 2003లో అసెంబ్లీని ముందుగానే రద్దు చేసి ప్రజల తీర్పును కోరింది. 2003 నవంబర్ 14న గవర్నర్ సూర్జిత్ సింగ్ బర్నాలా అసెంబ్లీని రద్దు చేశారు. ప్రభుత్వం తన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, పరిపాలనా పనితీరు ఆధారంగా మరోసారి ప్రజల మద్దతు పొందగలమని భావించింది. కానీ ఎన్నికల సమయానికి ప్రజల చర్చ అభివృద్ధి నుంచి రైతు, కరువు, విద్యుత్, పేదరికం, తెలంగాణ వంటి అంశాల వైపు మళ్లిపోయింది.
ఓట్ల శాతం vs సీట్ల సంఖ్య.. ఎన్నికల చరిత్రలోనే అతిపెద్ద వైరుధ్యం
2004 ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల ఫలితాల్లో ఓట్ల శాతానికి, గెలుచుకున్న సీట్లకు మధ్య కనిపించిన భారీ వ్యత్యాసం ఎన్నికల చరిత్రలోనే అతిపెద్ద వైరుధ్యంగా నిలిచింది. ఈ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ 38.56 శాతం ఓట్లతో 185 స్థానాలను దక్కించుకోగా, తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ) 37.59 శాతం ఓట్లతో కేవలం 47 సీట్లకే పరిమితమైంది. రెండు ప్రధాన పార్టీల మధ్య ఓట్ల తేడా కేవలం 0.97 శాతం (లక్షల్లో చూస్తే చాలా తక్కువ) మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, కాంగ్రెస్ ఏకంగా 138 స్థానాలు ఎక్కువ సాధించడం గమనార్హం. ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్ (FPTP) విధానం అమలులో ఉన్నందున, కాంగ్రెస్-టీఆర్ఎస్-వామపక్షాల కూటమి వ్యూహాత్మకంగా ఓట్లను ఏకీకృతం చేయడమే దీనికి ప్రధాన కారణమైంది. ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఓటు చీలిపోకుండా ఈ శక్తులు పొత్తు పెట్టుకోవడంతో, టీడీపీ కొద్దిపాటి ఓట్ల తేడాతో అనేక నియోజకవర్గాల్లో పరాజయం పాలైంది.
అమాంతం పెరిగిన వైఎస్ఆర్ ప్రతిష్ట
2004 ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాధారణ ఎన్నికలు రాష్ట్ర రాజకీయాన్నే కాకుండా దేశ రాజకీయ దిశానిర్దేశాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసిన చారిత్రాత్మక ఘట్టం. కేంద్రంలో అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ "ఇండియా షైనింగ్" నినాదంతో తిరిగి అధికారంలోకి వస్తుందన్న అంచనాలను తిరగరాస్తూ, వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి నేతృత్వంలో కాంగ్రెస్ కూటమి సాధించిన 34 లోక్సభ సీట్లు కేంద్రంలో సోనియా గాంధీ సారథ్యంలో యూపీఏ-1 ప్రభుత్వం ఏర్పడటానికి బలమైన మూలస్తంభంగా నిలిచాయి. దీంతో కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం వద్ద అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రజా నాయకుడిగా వైఎస్ఆర్ ప్రతిష్ట అమాంతం పెరిగింది. ప్రమాణస్వీకారం చేసిన వెంటనే వేదిక పైనుంచే ఉచిత విద్యుత్ దస్త్రంపై చేసిన తొలి సంతకం ఆయనలో విశ్వసనీయతను పెంచాయి.