కోరిన కోర్కెలు తీర్చే భక్తుల కొంగుబంగారమై.. ‘కోడె మొక్కుల స్వామి’గా పూజలందుకుంటున్న వేములవాడ రాజన్న సన్నిధి.. తెలంగాణ ఆధ్యాత్మిక వైభవానికి ప్రతిరూపమైన ‘దక్షిణ కాశీ’. ముక్కోటి దేవతలు కొలువైన పుణ్యభూమిగా పేరొందిన ఈ క్షేత్రంలో.. పాప విముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని భక్తులు విశ్వసించే ధర్మగుండం పవిత్ర స్నానం ఒకవైపు.. ఆలయ ప్రాంగణంలోనే శతాబ్దాల చరిత్రకు ఆనవాళ్లుగా నిలిచిన ‘బడే మియా దర్గా’ మరోవైపు.. వేములవాడ ప్రత్యేకతను మరింత చాటిచెబుతున్నాయి. శైవం, వైష్ణవం, జైనం, బౌద్ధ సంప్రదాయాల ఆనవాళ్లతో పాటు.. భిన్న మతాల విశ్వాసాలకు నిలయంగా మారిన ఈ రాజన్న క్షేత్రం నిత్యం స్వామివారి నామస్మరణతో మారుమోగుతూ భక్తులను ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిలో ముంచెత్తుతోంది. అందుకే వేములవాడ క్షేత్ర మహత్యం, ఆధ్యాత్మిక వైభవం తెలంగాణలోనే ప్రత్యేకమైంది.
పేదల దేవుడిగా, ‘ఎముడాల రాజన్న’గా భక్తుల మన్ననలు అందుకుంటున్న శ్రీరాజరాజేశ్వర స్వామి దేవాలయం రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వేములవాడలో ఉంది. వేములవాడ రాజన్న క్షేత్రంలో శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి ప్రధాన దైవంగా పూజలందుకుంటున్నారు. శ్రీ రాజరాజేశ్వరీదేవి సమేతుడై రాజరాజేశ్వరుడు నీలలోహిత శివలింగ రూపంలో గర్భగుడిలో కొలువై నిత్యపూజలు అందుకుంటున్నారు. స్వామివారి సన్నిధిలో కుడివైపు శ్రీ రాజరాజేశ్వరి దేవి, ఎడమవైపు శ్రీ లక్ష్మీ సహిత సిద్ధి వినాయకుడు కొలువై ఉంటారు. శివుడు, పార్వతీదేవి, వినాయకుడు ఒకే ప్రధాన సన్నిధిలో భక్తులకు దర్శనమివ్వడం వేములవాడ ఆలయ ప్రత్యేకతల్లో ఒకటి.
ఎన్నో పురాణ గాథలు.. ప్రతి కథలోనూ ఓ ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం!
వేములవాడ రాజన్న క్షేత్రానికి చారిత్రక నేపథ్యంతో పాటు అనేక పురాణ గాథలు, స్థలపురాణ కథనాలు ఉన్నాయి. ఈ కథలు తరతరాలుగా భక్తుల విశ్వాసంలో భాగంగా కొనసాగుతున్నాయి. అందులో ఒక ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం.. పూర్వం నారద మహాముని భూలోకంలో సంచరిస్తూ పాపాలతో బాధపడుతున్న ప్రజలను చూసి వారి పాప విముక్తి కోసం పరమశివుడిని ప్రార్థించాడట. భక్తుల మొర ఆలకించిన పరమశివుడు తొలుత కాశీలో, అనంతరం చిదంబరం, శ్రీశైలం, కేదారేశ్వరం వంటి పుణ్యక్షేత్రాల్లో వెలిసి, చివరకు వేములవాడలో రాజరాజేశ్వరుడిగా ఉద్భవించాడని స్థలపురాణం చెబుతుంది.
మరో పురాణ గాథ సూర్యదేవుడితో ముడిపడి ఉంది. దక్షయజ్ఞం సందర్భంగా సూర్యుడు తన బాహువులను కోల్పోయాడని, అనంతరం వేములవాడలోని ధర్మగుండంలో స్నానం చేసి తిరిగి బాహువులను పొందాడని కథనం. సూర్యుడు ఇక్కడ పాప విముక్తి, శక్తి పునరుద్ధరణ పొందాడనే విశ్వాసంతో వేములవాడను ‘భాస్కర క్షేత్రం’ అని కూడా పిలుస్తారని స్థలపురాణ కథనాలు చెబుతున్నాయి.
వేములవాడ రాజన్న క్షేత్రానికి సంబంధించిన మరో ఆసక్తికరమైన స్థలపురాణ గాథ నరేంద్రుడితో ముడిపడి ఉంది. అర్జునుడి మునిమనవడైన నరేంద్రుడు ఒక ఋషిని హత్య చేయడంతో బ్రహ్మహత్యా పాతకం చుట్టుకుందని, దాని నుంచి విముక్తి కోసం దేశాటన చేస్తూ వేములవాడకు చేరుకున్నాడని కథనం. ఇక్కడి ధర్మగుండంలో స్నానమాచరించి, శివుడిని ధ్యానిస్తూ జపం చేస్తున్న నరేంద్రుడికి కొలనులో శివలింగం కనిపించిందట. ఆ శివలింగాన్ని ధర్మగుండం సమీపంలో ప్రతిష్ఠించి భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించగా.. పరమశివుడు ప్రత్యక్షమై నరేంద్రుడిని బ్రహ్మహత్యా పాతకం నుంచి విముక్తి కలిగించాడని స్థలపురాణం చెబుతుంది. ఆ నరేంద్రుడు ప్రతిష్ఠించిన శివలింగమే నేటి రాజరాజేశ్వర స్వామి మూలవిరాట్టుగా భక్తుల పూజలందుకుంటున్నాడని వేములవాడ క్షేత్ర స్థలపురాణ విశ్వాసం.
కాకతీయుల కాలంలోనూ అపార ఆధ్యాత్మిక వైభవాన్ని సంతరించుకుంది. పరమ శివభక్తులైన కాకతీయ చక్రవర్తులు ఈ 'దక్షిణ కాశీ' మహత్యాన్ని విశ్వసించి, ఆలయ నిర్వహణకు, ధర్మకార్యాలకు విశేషమైన ఆధ్యాత్మిక పోషణనందించారు. కాకతీయుల నాటి శిల్పకళా రీతులు, ప్రాకార నిర్మాణాలు, నిత్య ధూపదీప నైవేద్యాల కోసం కేటాయించిన మాన్యాలు ఈ క్షేత్రంతో వారికున్న అనుబంధాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి. ప్రతాపరుద్రుడు, గణపతిదేవుడు స్వయంగా వేములవాడ రాజేశ్వరుడిని దర్శించుకుని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించేవారని చారిత్రక ఆధారాలు తెలుపుతున్నాయి. చాళుక్యుల నాటి ప్రధాన ఆలయంలో కాకతీయుల కాలానికి చెందిన మండపాలు, నంది విగ్రహాలు, తోరణాల శిల్పశైలి ఆనవాళ్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
రాజన్న పేరుకూ ఓ కథ!
వేములవాడకు పూర్వం ‘లేంబుల వాటిక’ అనే పేరు ఉండేదని, కాలక్రమంలో అది ‘వేములవాడ’గా మారిందని ఒక స్థానిక కథనం ప్రచారంలో ఉంది. చరిత్రలో మాత్రం వేములవాడ చాళుక్యుల పాలనలో ప్రముఖ రాజకీయ, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఎదిగిన ప్రాంతంగా కనిపిస్తుంది. క్రీ.శ. 8వ నుంచి 10వ శతాబ్దాల మధ్య వేములవాడ చాళుక్యులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారు. ఇక రాజరాజేశ్వర స్వామి పేరుకు సంబంధించి మరో కథనం ఉంది. వేములవాడ చాళుక్యుల్లో మొదటి నరసింహుడికి ‘రాజాదిత్య’ అనే బిరుదు ఉండేదని, ఆయన కాలంలో ఆలయం నిర్మించబడినందున స్వామికి ‘రాజరాజేశ్వరుడు’ అనే పేరు వచ్చిందని ఒక అభిప్రాయం ఉంది.
కోడె మొక్కు.. రాజన్న క్షేత్రానికి ప్రత్యేకమైన ఆచారం!
వేములవాడ రాజన్న అనగానే ముందుగా గుర్తుకొచ్చేది కోడె మొక్కు. రాజరాజేశ్వర స్వామివారికి కోడెను సమర్పించి, ఆలయ ప్రాంగణంలో కట్టివేయడం ఇక్కడి ప్రత్యేకమైన భక్తి ఆచారంగా తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది. శివుడి వాహనం నంది కావడంతో వృషభాన్ని స్వామివారికి సమర్పించడం భక్తి, కృతజ్ఞతలకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. ముఖ్యంగా కోరిన కోర్కెలు నెరవేరాలని, సంతానం కలగాలని మొక్కుకునే భక్తులు.. కోరిక తీరిన అనంతరం కోడెను రాజన్న సన్నిధికి తీసుకువచ్చి సమర్పిస్తారు. ఇతర శైవక్షేత్రాలతో పోలిస్తే వేములవాడలో కోడె మొక్కు విశేషంగా ప్రసిద్ధి చెందడం రాజన్న క్షేత్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది. అందుకే భక్తులు రాజరాజేశ్వర స్వామిని ఆప్యాయంగా ‘కోడె మొక్కుల స్వామి’ అని పిలుస్తారు.
స్థలపురాణం ప్రకారం, ఈ కోడె మొక్కు సంప్రదాయం ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుడితో ప్రారంభమైందని విశ్వాసం. శ్రీకృష్ణుడు-జాంబవతి దంపతులకు రాజరాజేశ్వర స్వామి అనుగ్రహంతో సాంబుడు జన్మించాడని, సంతానం ప్రసాదించిన రాజన్నకు కృతజ్ఞతగా శ్రీకృష్ణుడు కోడెను మొక్కుగా సమర్పించాడని కథనం. ఈ విశ్వాసమే కాలక్రమంలో కోడె మొక్కు సంప్రదాయంగా మారిందని భక్తులు నమ్ముతారు.
నేటికీ సంతానం, ఆరోగ్యం, కుటుంబ సౌభాగ్యం తదితర కోరికల కోసం భక్తులు రాజన్నకు కోడెను మొక్కుకుంటారు. కోరిక నెరవేరిన తర్వాత యవ్వనంలో ఉన్న కోడెను లేదా కోడె దూడను ఆలయానికి తీసుకువచ్చి, రాజన్న సన్నిధి చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయించి, ఆలయంలోని నిర్ణీత ప్రదేశంలో కట్టివేసి మొక్కు తీర్చుకుంటారు. అందుకే వేములవాడ రాజన్నను భక్తులు ఆప్యాయంగా ‘కోడె మొక్కుల స్వామి’ అని కూడా పిలుస్తారు.దేశవ్యాప్తంగా ఏ శైవక్షేత్రాల్లోనూ లేని ఆచారాలు ఈ క్షేత్రంలో కొనసాగడం మరోవిశేషం. రాజరాజేశ్వరస్వామివారికి కోడెను కట్టివేయడం ఇక్కడి ప్రధాన పూజగా అలనాటి నుంచి కొనసాగుతున్నది. ఇంకే ఇతర శైవక్షేత్రాల్లోనూ ఈ కోడెమొక్కు కనిపించదు.
రాజన్న సన్నిధిలో దర్గా.. మతసామరస్యానికి ప్రతీక!
వేములవాడ రాజన్న ఆలయ ప్రత్యేకతల్లో మతసామరస్యానికి ప్రతీకగా నిలిచే దర్గా కూడా ఒకటి. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న సూఫీ సాధువైన 'హజ్రత్ బాబా ఖ్వాజా బాగ్ సవార్ దర్గా సుమారు 800 ఏళ్ల నాటిదని, 12వ శతాబ్దానికి చెందినదని ప్రచారం ఉంది. ఈయన రాజరాజేశ్వర స్వామివారిని ఆరాధించే శివభక్తుడని ప్రతీతి. రాజన్నను దర్శించుకున్న కొందరు హిందూ భక్తులు దర్గాకు వెళ్లి ప్రార్థనలు చేయడం.. దర్గాను దర్శించుకునే ముస్లిం భక్తులు రాజన్నకు కోడె మొక్కులు చెల్లించుకోవడం వేములవాడలో కనిపించే ప్రత్యేకమైన భక్తి సంప్రదాయంగా ప్రచారంలో ఉంది. శివాలయం పక్కనే దర్గా ఉండటం, రెండు మతాల భక్తులు పరస్పర విశ్వాసాలతో ప్రార్థనలు చేసుకోవడం.. వేములవాడను కేవలం ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగానే కాకుండా మతసామరస్యానికి, సోదరభావానికి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలబెడుతోంది.
ధర్మగుండం.. మరో విశ్వాస తీర్థం!
వేములవాడ రాజన్న క్షేత్రంలో ఉన్న పవిత్ర పుష్కరిణిని ‘ధర్మగుండం’ అని పిలుస్తారు. ఈ పుష్కరిణికి ఆలయ స్థలపురాణంలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. రాజరాజ నరేంద్రుడు కుష్టువ్యాధితో బాధపడుతూ వేములవాడను సందర్శించి ధర్మగుండంలో స్నానం చేయడంతో వ్యాధి నయమైందని స్థలపురాణం చెబుతుంది. అప్పటి నుంచి ధర్మగుండానికి పవిత్రతతో పాటు వ్యాధి నివారణకు సంబంధించిన విశ్వాసం కూడా ఏర్పడిందని భక్తులు నమ్ముతారు. దీర్ఘకాలిక చర్మవ్యాధులతో బాధపడేవారు ధర్మగుండంలో స్నానం చేస్తే వ్యాధుల నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. అయితే దీనికి వైద్యపరమైన ఆధారం ఉందని భావించకూడదు. ధర్మగుండంతో ముడిపడిన మరో ప్రత్యేక ఆచారం ‘స్వామివారి సన్నిధిలో నిద్ర’. రాజన్న సన్నిధిలో నిద్ర చేస్తామని మొక్కుకున్న భక్తులు ముందుగా ధర్మగుండంలో స్నానం చేసి, తడిబట్టలతోనే స్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. అనంతరం స్వామివారికి తలనీలాలు సమర్పించి, బద్దిపోచమ్మ అమ్మవారికి బోనాలు సమర్పించడం ద్వారా తమ మొక్కును చెల్లించుకుంటారు.
ప్రత్యేక పూజా విధానాలు.. బద్దిపోచమ్మ దర్శనం
వేములవాడ రాజరాజేశ్వర స్వామివారి సన్నిధిలో జరిగే నిత్య పూజా క్రతువులకు ఒక విశిష్టమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. స్వామివారికి ప్రతినిత్యం నిర్వర్తించే మహాన్యాసపూర్వక ఏకాదశ రుద్రాభిషేకం, భక్తులు నిర్వహించే కోడె ప్రదక్షిణ ఇక్కడి అత్యంత ముఖ్యమైన సేవలుగా భాసిల్లుతున్నాయి. రాజన్న దివ్య దర్శనం అనంతరం భక్తులు సమీపంలో ఉన్న బద్దిపోచమ్మ అమ్మవారిని దర్శించుకోవడం ఇక్కడి ఆచారంలో ఒక అంతర్భాగం. కోరిన కోరికలు ఈడేరిన పిమ్మట అమ్మవారికి బోనాలు సమర్పించి, పసుపు కుంకుమలతో పూజించడం ద్వారా భక్తులు తమ భక్తిప్రపత్తులను చాటుకుంటారు.
వేములవాడలో ఎన్నో పుణ్యక్షేత్రాల సందడి!
వేములవాడ అంటే కేవలం రాజన్న ఆలయం మాత్రమే కాదు.. చుట్టుపక్కల ఎన్నో పురాతన, ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యం కలిగిన ఆలయాల సమాహారం. రాజరాజేశ్వర స్వామిని దర్శించుకున్న భక్తులు పరిసర ప్రాంతాల్లోని ఇతర ఆలయాలను కూడా సందర్శించి పూజలు చేయడం ఇక్కడి ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో భాగంగా మారింది. వేములవాడలో రాజన్న ఆలయానికి అనుబంధంగా, పరిసర ప్రాంతాల్లో అనంతకోటి పద్మనాభస్వామి, భీమేశ్వరాలయం, బద్దిపోచమ్మ, నగరేశ్వరాలయం, కేదారీశ్వర, వేణుగోపాల స్వామి, మహాలక్ష్మీ, కనకదుర్గ, ఆంజనేయస్వామి ఆలయాలు భక్తులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. అలాగే సమీపంలోని మామిడిపల్లి శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామి, నాంపల్లి లక్ష్మీ నరసింహస్వామి, అగ్రహారం జోడాంజనేయ స్వామి ఆలయాలకు కూడా భక్తులు తరలివెళ్తారు. ఒకే యాత్రలో శైవ, వైష్ణవ, శాక్తేయ, హనుమత్‌ ఆరాధనా సంప్రదాయాలకు చెందిన అనేక ఆలయాలను దర్శించుకునే అవకాశం వేములవాడ క్షేత్రానికి ప్రత్యేకత.
దక్షిణ కాశీ అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి క్షేత్రాన్ని 'దక్షిణ కాశీ' అని పిలవడం వెనుక అపారమైన ఆధ్యాత్మిక, పౌరాణిక విశిష్టతలు ఉన్నాయి. ఉత్తర భారతదేశంలో ఉత్తర కాశీ (వారణాసి) ఎంతటి పవిత్రమైనదో, దక్షిణారతంలో వేములవాడ క్షేత్రం అంతటి మహత్యం కలదని భక్తుల నమ్మకం. వారణాసిలో గంగానది స్నానం ఎలాంటి పాపక్షయాన్ని ఇస్తుందో, వేములవాడలోని ధర్మగుండంలో స్నానం చేసి స్వామివారిని దర్శించుకుంటే సకల రోగాలు, పాపాలు తొలగిపోతాయని విశ్వసిస్తారు. పౌరాణిక ఐతిహ్యం ప్రకారం స్వయంగా కాశీ విశ్వనాథుడే ఇక్కడ రాజరాజేశ్వరుడిగా స్థిరపడ్డాడని, ఈ పుణ్యభూమిలో ముక్కోటి దేవతలు నివసిస్తూ స్వామిని ఉపాసిస్తుంటారని ప్రతీతి. కాశీలో విశ్వనాథునికి తోడుగా అన్నపూర్ణాదేవి, విశాలాక్షి అమ్మవార్లు కొలువుదీరినట్లే.. వేములవాడలో కూడా రాజరాజేశ్వర స్వామితో పాటు శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి, శ్రీ అనంత లక్ష్మీ దేవి అమ్మవార్లు కొలువై ఉండటం కాశీకి ఉన్న సాదృశ్యాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. అంతేకాకుండా, కాశీ నగరం వేదవిద్యలకు కేంద్రంగా విరాజిల్లినట్లే, వేములవాడ కూడా చాళుక్యుల కాలంలో ప్రసిద్ధ విద్యా పీఠంగా, సాంస్కృతిక నిలయంగా భాసిల్లడం వల్ల ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికి 'దక్షిణ కాశీ' అనే సార్థకనామం లభించింది.
శైవం నుంచి జైనం, బౌద్ధం వరకు
వేములవాడ రాజన్న క్షేత్రం కేవలం శైవ భక్తులకు మాత్రమే పరిమితమైన పుణ్యక్షేత్రం కాదు.. శైవులు, వైష్ణవులు, శాక్తేయులు, జైనులు, బౌద్ధ సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లతో కూడిన బహుముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. ఆలయ ప్రాంగణం, పరిసర ప్రాంతాల్లో కనిపించే కొన్ని శిల్పాలు జైన, బౌద్ధ కళా ప్రభావాలను ప్రతిబింబిస్తున్నట్లు పరిశోధనలు, చారిత్రక వర్ణనలు సూచిస్తున్నాయి. వేములవాడ చాళుక్యుల కాలంలో ఈ ప్రాంతం శైవంతో పాటు జైన సంప్రదాయానికీ ముఖ్య కేంద్రంగా ఉండేది. సమీపంలోని బొమ్మలగుట్టలోని జైన శిల్పాలు, శాసనాలు ఈ ప్రాంతంలోని జైన వారసత్వానికి ముఖ్యమైన ఆధారాలు. అలాగే వేములవాడ ఆలయ పరిసరాల్లో బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన శిల్పాలు ఉన్నట్లు అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి. అందుకే రాజన్న దర్శనానికి వచ్చే భక్తులలో శైవులు, వైష్ణవులతో పాటు జైన, బౌద్ధ సంప్రదాయాల పట్ల ఆసక్తి ఉన్నవారూ ఉండటం వేములవాడ చారిత్రక వైవిధ్యాన్ని తెలియజేస్తుంది.
ప్రాచీన విద్యా పీఠం
చారిత్రకంగా వేములవాడ కేవలం ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రంగానే కాకుండా, చాళుక్యుల కాలంలో ప్రసిద్ధ విద్యా పీఠంగా, గొప్ప సాహిత్య కేంద్రంగా వెలిగింది. కన్నడ సాహిత్యానికి ఆదికవిగా పేరొందిన 'పంపకవి' వేములవాడ చాళుక్య రాజుల ఆస్థానంలోనే నివసించి, తన ప్రసిద్ధ కావ్యాలను ఇక్కడే రచించారని చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. సంస్కృతం, ప్రాకృతం, కన్నడ మరియు తెలుగు భాషల కలయికతో 'కవిజనాశ్రయం' వంటి అనేక సాహిత్య ప్రక్రియలకు, పండిత పరిషత్తులకు ఈ పవిత్ర భూమి ముఖ్య వేదికగా నిలిచింది.
ప్రసిద్ధ పండుగలు.. ఉత్సవాలు
వేములవాడ క్షేత్రంలో నిత్యం భక్తుల సందడి నెలకొన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రత్యేక పండుగలకు ఈ పుణ్యభూమి వేదికగా మారుతుంది. అందులో ప్రధానమైనది మహా శివరాత్రి జాతర. ప్రతి ఏటా మూడు రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరిగే ఈ జాతరకు తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు దేశం నలుమూలల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. అంతేకాకుండా, ఇది శైవ క్షేత్రమైనప్పటికీ, ఇక్కడ శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలను అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించడం, సీతారాముల కల్యాణాన్ని జరిపించడం హరిహరుల అభేద తత్వానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది.
రాజన్న దర్శనంతో పాటు.. చుట్టుపక్కల పర్యాటక ప్రదేశాల సందడి!
వేములవాడ యాత్రకు వచ్చే భక్తులు కేవలం రాజన్న దర్శనానికే పరిమితం కాకుండా, పరిసర ప్రాంతాల్లోని చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక, ప్రకృతి పర్యాటక ప్రదేశాలను కూడా సందర్శిస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన సిరిసిల్ల నేత కళా సంప్రదాయం ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ కాగా.. ప్రకృతి రమణీయతను ఆస్వాదించాలనుకునే వారికి మిడ్‌ మానేరు జలాశయం ఆహ్లాదాన్ని పంచుతుంది. ఇక సమీపంలోని ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం కొండగట్టు శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం భక్తులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటుంది. దీంతో రాజన్న దర్శనంతో మొదలయ్యే వేములవాడ యాత్ర.. ఆధ్యాత్మికత, చరిత్ర, కళలు, ప్రకృతి అందాల మేళవింపుతో ఒక సంపూర్ణ పర్యాటక అనుభవంగా మారుతోంది.