సాహిత్యంలో కొత్తదనానికి ‘నోబెల్’

కెనడియన్ కవయిత్రి ఆన్ కార్సన్​కు విశ్వవిఖ్యాత ప్రైజ్ సరికొత్త రచనా పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టినందుకు గుర్తింపు
Canadian author Anne Carson
Published on: 

స్టాక్​హోం(స్వీడన్): కెనడియన్ కవయిత్రి, వ్యాసకర్త ఆన్ కార్సన్​ను ప్రతిష్ఠాత్మకమైన 2026 నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి వరించింది. సమకాలీన సాహిత్యంలో సరికొత్త ప్రయోగాత్మక పద్ధతులను ప్రవేశపెట్టినందుకు ఆమెకు ఈ అవార్డును ప్రకటించామని స్వీడన్​ రాజధాని స్టాక్​హోంలోని స్వీడిష్​ అకాడమీ గురువారం ప్రకటించింది. ఆన్ కార్సన్​ రచనా శైలిని, సాహిత్య కృషిని కొనియాడింది. ‘‘సంప్రదాయ పద్ధతులతో ఉల్లాసభరితమైన సంభాషణను సాగిస్తూ, సమకాలీన సాహిత్యానికి సరికొత్త రూపాలను సృష్టించిన ఆన్​ కార్సన్​ సాహసోపేతమైన, సృజనాత్మకమైన సాహిత్య సృష్టికిగానూ ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందజేస్తున్నాం. ఆమె తన ప్రతి రచనలోనూ రాయడంలో ఉండే సరికొత్త అవకాశాలను, పద్ధతులను చాలా తేలికగా అన్వేషిస్తారు. ఆన్​ కార్సన్ చేసే సాహిత్య ప్రయోగాలలో 'లిటరరీ స్కెచ్' అనే ప్రక్రియకు ప్రత్యేకమైన విలువను చేకూర్చారు” అని స్వీడిష్​ అకాడమీ వెల్లడించింది.

శుభవార్త చెప్పే సమయానికి ఐస్​లాండ్​లో

‘‘మేం ఈ అవార్డును ప్రకటించే సమయానికి ఆన్ కార్సన్ ఐస్‌లాండ్‌లో ఉన్నారు. ఈ శుభవార్తను చెప్పేందుకు మేం సంప్రదించినప్పుడు, ఐస్‌లాండ్‌లో ఆమె గాలి వీచే శబ్దాలను వింటూ ప్రశాంతంగా గడుపుతున్నారు” అని స్వీడిష్ అకాడమీ పర్మనెంట్ సెక్రటరీ ఇంగ్రిడ్ కార్ల్‌బర్గ్ సరదాగా మీడియాకు చెప్పారు.

ఆన్​ కార్సన్​ రచనలు ఎలా ఉంటాయి ?

ఆన్ కార్సన్​  1950 జూన్ 21న కెనడాలోని టొరంటోలో జన్మించారు. ప్రస్తుతం ఆమె వయస్సు 76 సంవత్సరాలు. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ టొరంటో నుంచి క్లాసిక్స్ (సంప్రదాయ భాషలు/సాహిత్యం) విభాగంలో బ్యాచిలర్స్, మాస్టర్స్, పీహెచ్‌డీ పట్టాలను అందుకున్నారు. మెక్‌గిల్, మిషిగన్, న్యూయార్క్, ప్రిన్స్‌టన్ వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక విశ్వవిద్యాలయాలలో ఆమె ప్రాచీన గ్రీకు భాషను, సాహిత్యాన్ని బోధించారు. ఆన్ కార్సన్ రచనలు కవిత్వం, కథలు, వ్యాసాలు, పరిశోధనాత్మక అంశాల కలయికగా సరికొత్తగా సాగుతాయి. ప్రాచీన గ్రీకు సాహిత్యం, పదాల మూలాలు ఆమె రచనలకు ప్రధాన ప్రేరణ. గ్రీకు కవిత్వంలోని ప్రేమ (eros) అనే అంశంపై విశ్లేషణ చేస్తూ 1986లో ఆమె ప్రచురించిన 'ఇరోస్ ది బిటర్‌స్వీట్' (Eros the Bittersweet) ఆమె రాసిన మొదటి ప్రసిద్ధ విమర్శనాత్మక గ్రంథం.

 కలగాపులగం : రచనా శైలిపై విమర్శలు

ఆన్ కార్సన్ తన రచనల్లో కవిత్వం, వ్యాసాలు, కథలు, పురాణాలు, అనువాదాలను ఒకదానితో ఒకటి కలిపేస్తుంటారు. ఈ శైలిని కొందరు సంప్రదాయ సాహిత్య విమర్శకులు గతంలో తీవ్రంగా విమర్శించారు. ఇలా అన్ని సాహిత్య ప్రక్రియలను విచ్చలవిడిగా కలపడం వల్ల సాహిత్యానికి ఉండాల్సిన స్పష్టత తగ్గిపోతుందని, ఆమె శైలి గందరగోళంగా ఉంటుందని కొందరు అభిప్రాయపడ్డారు.

'సాటర్డే నైట్' వివాదం

2023లో ది న్యూయార్కర్ పత్రికలో ప్రచురితమైన ఆన్ కార్సన్ కవిత "Saturday Night As An Adult"పై ట్విట్టర్ (X)లో పెద్ద దుమారమే రేగింది. ఒక నాయిస్ రెస్టారెంట్‌లో భోజనం చేయడం గురించిన ఆ కవితపై నెటిజన్లు రెండు వర్గాలుగా చీలిపోయారు. కొందరు ఆమె రాసిన లైన్లను తీవ్రంగా ట్రోల్ చేస్తూ హేళన చేయగా, మరికొందరు ఆమె అద్భుతమైన భావ వ్యక్తీకరణను సమర్థిస్తూ ట్వీట్లు చేశారు.